مقایسه تخصصی واحدهای پیکسل و rem
Webbuilds Group
“طراحی وب” و توسعه انواع وبسایت و اپلیکیشن موبایل با بهره مندی از نیروهای با تجربه و همچنین بهره گیری از آخرین متدها و ابزارها در زمینه بخش های مختلف. طراحی انواع وب سایت های فروشگاهی, شرکتی و شخصی با بهره گیری از CMS وردپرس و کد نویسی اختصاصی, سئو و تولید محتوا و مدیریت و پشتیبانی فنی.
مقایسه تخصصی و جامع واحدهای px و rem در طراحی وب
از مفاهیم ابتدایی تا معماری مقیاسپذیر در پروژههای مدرن
در طراحی وب، یکی از مهمترین جنبههایی که بر روی تجربه کاربری (UX)، دسترسپذیری (Accessibility)، سازگاری (Responsiveness) و حتی عملکرد سئو تأثیر مستقیم میگذارد، نحوه اندازهگیری و تعریف ابعاد عناصر است.
مقدمه
در میان دهها واحد موجود در CSS، دو واحد px و rem بیش از همه در طراحیهای مدرن مورد استفاده قرار میگیرند. انتخاب بین این دو، فراتر از یک سلیقه شخصی است؛ بلکه یک تصمیم راهبردی محسوب میشود که باید بر اساس نیازهای پروژه، نوع مخاطب، و معماری سیستم طراحی گرفته شود.
فصل اول: معرفی پایهای واحدهای px و rem
🔸 px (پیکسل)
px مخفف Pixel است. پیکسل در گذشته یک واحد فیزیکی بود که بسته به رزولوشن نمایشگر اندازه واقعی آن متفاوت میشد. اما در CSS مدرن، px به عنوان یک واحد منطقی (logical pixel) تعریف شده است که توسط مرورگر و سیستم عامل مقیاسدهی شده و تا حدودی از DPI مستقل است.
p {
font-size: 16px;
}
در این حالت، فونت پاراگراف همیشه 16px است، صرفنظر از اندازه نمایشگر یا تغییرات در تنظیمات مرورگر.
🔸 rem (Root EM)
rem مخفف Root EM است و یک واحد نسبی محسوب میشود. مقدار آن بر پایه اندازه فونت عنصر html محاسبه میشود.
html {
font-size: 16px;
}
h1 {
font-size: 2rem; /* یعنی
32px */
فصل دوم: تفاوتهای بنیادی بین px و rem
| ویژگی | px | rem |
|---|---|---|
| نوع واحد | مطلق | نسبی به html |
| وابستگی به فونت ریشه | ندارد | دارد |
| واکنشپذیری به تغییرات مرورگر | کم | بالا |
| مقیاسپذیری | ثابت | دینامیک |
| مناسب برای | طراحی استاتیک | طراحی ریسپانسیو و قابل دسترس |
| پشتیبانی از accessibility | خیر | بله |
| هماهنگی با DPI بالا | محدود | بهتر |
فصل سوم: تأثیر px و rem بر تجربه کاربری (UX)
1. دسترسپذیری (Accessibility)
افرادی که بینایی ضعیفتری دارند، در مرورگر اندازه فونت پیشفرض را افزایش میدهند. استفاده از rem به این افراد اجازه میدهد بدون به همریختگی طراحی، محتوای سایت را بهتر ببینند. px این ویژگی را نادیده میگیرد.
2. واکنشگرایی (Responsiveness)
در طراحیهای مدرن، ما با طیف وسیعی از دستگاهها سروکار داریم: موبایل، تبلت، لپتاپ، تلویزیونهای هوشمند و…
واحد rem به خاطر خاصیت نسبیاش به طراح این امکان را میدهد که فقط با یک تغییر کوچک در فونت ریشه، طراحی کل صفحات را متناسب کند.
فصل چهارم: تجربههای واقعی از پروژهها
📌 تجربه اول: طراحی فروشگاه آنلاین با تمرکز بر کاربر موبایل
در پروژهای که برای یک فروشگاه اینترنتی اجرا شد، در نسخه اولیه از px استفاده شد و کاربران موبایل با مشکل خوانایی و اسکرول افقی روبرو شدند. در نسخه بعدی، با جایگزینی تمام pxها با rem و تعریف فونت پایه بر اساس media query، عملکرد طراحی بهشدت بهبود یافت و نرخ پرش (bounce rate) کاهش یافت.
📌 تجربه دوم: وبسایت خبری با ترافیک بالا و نیاز به دسترسپذیری
وبسایتی خبری با میانگین سنی مخاطبان بالاتر از ۵۰ سال، هنگام استفاده از px شکایات زیادی مبنی بر “ریزه بودن نوشتهها” دریافت کرد. مهاجرت به سیستم rem و افزایش پایه از 16px به 18px، رضایت کاربران و میانگین زمان حضور در صفحه را بالا برد.
فصل پنجم: نکات حرفهای و توصیههای اجرایی
تعریف یک سیستم مقیاس در html
استفاده از rem در تمام تایپوگرافی:
ترکیب با media query برای حالت ریسپانسیو:
در فریمورکهایی مثل Tailwind CSS
تمام فونتها و spacingها به صورت پیشفرض با rem تعریف شدهاند تا دسترسپذیری و ریسپانسیو بودن تضمین شود.
فصل ششم: خطاهای رایج و راهکارهای پیشنهادی
| اشتباه رایج | راهکار |
|---|---|
| استفاده ترکیبی و بدون منطق از px و rem | یکپارچهسازی سیستم مقیاس با استفاده از rem و تعریف ساختار منظم |
| نداشتن base font size مشخص در html | تعیین دقیق font-size ریشه در شروع طراحی |
| بیتوجهی به کاربران با نیازهای خاص | طراحی با در نظر گرفتن بزرگنمایی مرورگرها |
فصل هفتم: نتیجهگیری و توصیه نهایی
اگرچه px در نگاه اول دقیقتر و کنترلشدهتر به نظر میرسد، اما در پروژههای مدرن که نیاز به واکنشگرایی، مقیاسپذیری، دسترسپذیری و سازگاری با فریمورکها وجود دارد، استفاده از rem یک استاندارد حرفهای محسوب میشود.
توصیه میشود:
از
remبرای فونتها، فاصلهگذاریها و تایپوگرافی استفاده شود.از
pxتنها برای ویژگیهایی مثل border-width یا box-shadow استفاده شود که مقیاسپذیری در آنها اهمیت کمتری دارد.
منابع پیشنهادی:
